Onderzoekers van de KU Leuven zoeken in oude stambomen naar kinderen die in de 19de eeuw vóór het huwelijk werden geboren. In Vlaanderen, onder andere in Tienen, Aarschot, en Leuven, kreeg toen 1 op de 4 moeders haar eerste kind buiten het huwelijk. Later werd het kind vaak wettelijk erkend door de echtgenoot. De onderzoekers willen nagaan hoe vaak die 'papa op papier' ook de biologische vader was.
Veel Vlamingen verdiepen zich in hun stamboom en botsen daarbij geregeld op kinderen die bij hun geboorte geen wettelijke vader hadden. Wanneer de moeder later trouwde, werd zo’n kind vaak erkend door de echtgenoot en kreeg het diens familienaam. In officiële documenten en stambomen verschijnt die man dan als vader, ook al blijft de biologische band vaak onduidelijk.
Meer dan één verhaal
"Lang werd vaak aangenomen dat die wettelijke vader niet de biologische vader was", zegt genetisch genealoog Maarten Larmuseau van de KU Leuven. "Men dacht bijvoorbeeld aan een geheime relatie, een verbroken huwelijksbelofte of zelfs geweld. Maar uit ons vooronderzoek blijkt dat de realiteit veel genuanceerder is."
Zo trouwden koppels in de 19de eeuw soms pas nadat hun eerste kind geboren was omdat ze te jong waren, nog niet financieel zelfstandig of omdat de man eerst zijn legerdienst moest vervullen. "In die gevallen was de man wel degelijk de biologische vader, ook al kwam het huwelijk later", zegt Larmuseau.
Archieven en DNA
De onderzoekers willen het fenomeen nu op grotere schaal bestuderen. Dat doen ze door klassiek archiefonderzoek te combineren met genetisch onderzoek, meer bepaald via het Y‑chromosoom dat van vader op zoon wordt doorgegeven. Op die manier willen ze beter begrijpen hoe wettelijk en biologisch vaderschap zich tot elkaar verhielden.
Oproep aan Vlaamse families
Om voldoende gegevens te verzamelen, lanceert de KU Leuven een oproep aan het brede publiek. Iedereen met interesse in zijn of haar familiegeschiedenis kan in de eigen stamboom op zoek gaan naar patrijskinderen en deelnemen aan het onderzoek.
De term patrijskinderen verwijst naar het Latijnse patris, wat 'van de vader' betekent. Tegelijk is het een knipoog naar het mannelijke Y‑chromosoom en naar patrijzen, vogels die bekendstaan om hun zorg voor het nest.
Bezoek de website van het project Patrijskinderen
Bron: vrt.be (Dirk Vlaeyen)
